غذا و تغذیه در قرآن کریم
موضوع غذا و تغذیه در قرآن کریم از چنان اهمیتی برخوردار است که در بیش از 300 آیه به طور مستقیم یا غیرمستقیم مطرح شده است.
قرآن صریحاً انسان را به توجه و مراقبت در خصوص غذای خود سفارش می کند، موضوع غذا و تغذیه؛ علاوه بر اثرات مهم آن در مراحل تولید و مصرف غذا که باعث از میان بردن کفر و تقویت روحیه اطاعت از خدا و شکر در برابر نعمت های او دارد، اصول ارزشمند دیگری همچون توجه به حلال و حرام و بهداشتی بودن آن نیز برداشت میشود، کلمه «فلینظر» تنها 4 بار در قرآن به کار رفته است که دو مورد آن درباره غذای انسان (سوره کهف/19 - سوره عبس/ 24)، می باشد که با اندیشه و تأمل در آیه «فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى طَعَامِهِ» که مهمترین دلیل قرآنی بر اهمیت و لزوم توجه به غذا میباشد.
در آیه دیگری خداوند متعال در آیه ۸۸ سوره مائده می فرماید: وَکُلُوا مِمَّا رَزَقَکُمُ اللَّهُ حَلَالًا طَیِّبًا.؛ بخورید از آنچه روزی شما کرده ایم حلال و پاکیزه و بهداشتی؛ امروزه یکی از وظایف مهم دامپزشکی اجرایی این آیات شریفه است که امنیت غذایی در حوزه حلیت و بهداشتی را بر عهده دارد.
در احکام الهی مهم از باب تعبّد وظیفه مکلف است که باید انجام گیرد ولی با توجه به فلسفه مراحل ذبح اسلامی شاهد کیفیت بالای تولیدات و استحصال فرآوردههای خام دامی هستیم به برخی از آنها اشاره میشود: یکی از فلسفهها جدا نکردن کامل سر حیوان در هنگام ذبح، در شریعت اسلام توصیه نموده جدا کردن سر حیوان قبل از جان دادن صورت نگیرد که امروزه ثابت شده برش کامل سر، سبب توقف زود هنگام تپش قلب شده و پدیدهی خروج ناقص خون از لاشه روی میدهد که خون با (PH حدود ۷) باقیمانده در عضلات منجر به افزایش PH و بالا رفتنactivity water (آب فعال) گوشت میشود که هر دو از عوامل تسریع کنندهی فساد و تکثیر میکروارگانیسمها است و سبب سریعتر شدن پدیدهی فساد گوشت میشود. منبع: کتاب اسلام علمی ترین دین بشریت چاپ اول ۱۳۹۵، صفحه ۴۳
همچنین در آیه ۸۸ سوره مائده چرا خداوند دو کلمه حلال و پاکیزه را در کناره هم آورده و کلمه حلال مقدم بر پاکیزه هست؛ دلیلش طی فرآیند کشتار در ذبح حلال چهار رگ اصلی حیوان قطع می گردد و طناب نخاع باقی می ماند و خود این عمل باعث می گردد بلافاصله جریان خون به مغز ارسال نگردد و مغز دچار کمبود اکسیژن و گلوگز شود و در نتیجه باعث آنوکسی گردد و حیوان تا حد زیادی درد را احساس نمی کند و در حالی که نخاع قطع نگردیده و به طور مستمر پیام های از مغز به قلب ارسال میگردد تا پمپاژ خون به صورت کامل انجام شود و خون از سمت قلب به سمت عضلات بدن حرکت کند و جریان خون اضافی از عضلات بدن خارج گردد، خود این عمل باعث می گردد تا خونگیری حیوان به صورت کامل انجام شود و از بروز بسیاری از بیماریهای مشترک جلوگیری می کند و تخلیه سریع گلوکز و اکسیژن خون به فرآیند جمود نعشی کمک میکند و حال می توان به این نتیجه رسید که ذبح حلال هم باعث می گردد غذای پاکیزه و سالمی داشته باشیم و در این حال کیفیت آن نسبت به سایر روش ها به دلیل کمک به رخداد جمود نعشی بهتر باشد.
نتیجه همین فرآیندها باعث شده که انگیزه استفاده از گوشت حلال مسلمانان برای غیر مسلمان نیز طی آمار به بیش از پانصد میلیون غیر مسلمان برسد.
حجت الاسام محمدحسن شورورزی
مسئول دفتر نمایندگی ولی فقیه در اداره کل دامپزشکی خراسان رضوی